kleszcz

Borelioza – objawy, leczenie i środki ostrożności

Oceń ten artykuł:
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (5 votes, average: 4,20 out of 5)
Loading...

Czym jest borelioza?!

Borelioza to choroba przewlekła atakująca organizm po ugryzieniu przez kleszcza. Z roku na rok coraz więcej osób ma do czynienia z tymi owadami przenoszącymi bakterie krętki z rodzaju Borrelia burgdorferi, afzelii i garinii. Nieleczona, może powodować bardzo groźne zaburzenia, warto więc przede wszystkim zabezpieczyć się właściwie przed ugryzieniem przez kleszcza, jeśli wybieramy się na spacer po lesie czy łące zakrywając nogi czy ręce, a nawet głowę. Jeśli natomiast już przytrafi nam się ugryzienie przez kleszcza, obserwujmy bacznie objawy wskazujące na zakażenie wspomnianymi bakteriami.

Ugryzienie przez kleszcza - borelioza
Na skróty:
 - Czym jest borelioza?
 - Jak wygląda kleszcz?
 - Jak dochodzi do zakażenie boreliozą
 - Objawy boreliozy
 - Jak wykryć boreliozę?
 - Leczenie boreliozy
 - Bolerioza - Jak zapobiegać?

Jak dochodzi do zakażenia boreliozą?

Borelioza jest chorobą rozpoznawaną od niedawna, bo została właściwie zdiagnozowana dopiero w latach 80. XX wieku. Wbrew popularnemu przekonaniu, od momentu ugryzienia przez kleszcza nie musi minąć dużo czasu, aby doprowadziło ono do zakażenia organizmu bakteriami. Czasem borelioza nie pojawia się nawet po ukąszeniu przez kleszcza, a po złożeniu przez niego odchodów na skórze. Bakterie Borrelia powodujące boreliozę znajdują się bowiem w treści jego przewodu pokarmowego. Przenikają one do ludzkich komórek i tam przeżywają powodując m. in. dolegliwości stawowe, neurologiczne lub zmiany skórne.

Objawy boreliozy

1. Pierwsze objawy boreliozy mogą pojawić się najpierw na skórze w ciągu około 1 do 3 tygodni od ukąszenia przez kleszcza. W 30 procentach przypadków u osoby zakażonej boreliozą pojawia się tzw. rumień wędrujący – jaśniejsze w środku zaczerwienienie skóry, które może być lekko wypukłe, dające uczucie ciepła i bolesne w trakcie dotykania. Szczególnie uważnie należy obserwować objawy po ukąszeniu dzieci, ponieważ tylko u 10 procent przypadków pojawi się u nich ten objaw boreliozy. W początkowej fazie choroby może ona wywoływać także objawy zbliżone do grypy, jak gorączka, dreszcze czy bóle gardła i stawów. Na tym etapie można przeciwdziałać boreliozie przez podanie osobie zakażonej antybiotyków tak, aby nie dopuścić do fazy rozsianej i pojawienia się objawów wtórnych, jak zapalenie stawów czy zaburzenia układu sercowo-naczyniowego i nerwowego.

2. Innym objawem pierwszej fazy boreliozy może być pseudochłoniak boreliozowy – czyli bezbolesny stan zapalny w miejscu ugryzienia, najczęściej na płatku ucha, sutkach lub mosznie.

3. Objawy boreliozy mogą być też niewidoczne na skórze, a co gorsza, pojawić się dopiero po roku od ugryzienia przez kleszcza. Po tym czasie niezdiagnozowana w porę borelioza przechodzi w fazę przewlekłej choroby, a na liście jej objawów mogą być
– powikłania neurologiczne: gorączka z dreszczami, bóle stawów, gardła i głowy, tiki mięśni i sztywnienie stawów, zapalenie opon mózgowych lub mózgu, zapalenie nerwów wzrokowych czy niedomykalność szpary powieki, a nawet zaburzenia charakterologiczne;
– powikłania stawowe w takich częściach ciała, jak kolana, łokcie, stawy biodrowe, barki, ale też nadgarstki, palce i dłonie; poszczególne części ciała mogą także sztywnieć lub drętwieć lub dawać nieustające uczucie mrowienia;
– powikłania sercowo-naczyniowe – zapalenie mięśnia sercowego, wsierdzia, osierdzia, kardiomiopatia rozstrzeniowa czy objawy przypominające zapalenie płuc.

Jak wykryć boreliozę?

Podstawowym problemem przy diagnozowaniu boreliozy jest trudność jej wykrycia oraz brak stuprocentowej pewności stosowanych do tej pory testów. Poza obserwacją objawów po ugryzieniu przez kleszcza i wywiadem z pacjentem można przeprowadzić badanie serologiczne wykrywające przeciwciała IgM i IgG przeciw bakteriom Borrelii. Jednak pojawiają się one w surowicy dość późno, około kilku tygodni po zakażeniu, co powoduje, że choroba może się już rozwijać w kolejne fazy. Bakterie Borrelii mogą także przenosić się w różne miejsca organizmu, co powoduje spadek stężenia przeciwciał w krwi surowiczej i fałszywe wyniki badania krwi.kleszcz

Testy krwi, jakie przeprowadza się w Polsce na wykrycie przeciwciał to (borelioza testy):
test ELISA – wiarygodny w około 30 procentach przypadków zakażenia boreliozą, ale bardzo popularny w Polsce;
test Western Blot – dający około 70 procent wiarygodności wykrycia boreliozy, robiony dopiero trzy tygodnie po ugryzieniu przez kleszcza;
test PCR – przeprowadzany zaraz po ukąszeniu, nierefundowany przez NFZ i nie potwierdzający w stu procentach braku zakażenia boreliozą.

Coraz częściej można i warto wykonać badanie samego kleszcza i obecności DNA patogenów wywołujących boreliozę. Real-Time PCR – to wyjątkowo wiarygodny test, który najlepiej jest wykonać w ciągu 48 godzin od ugryzienia. Wyjętego kleszcza należy umieścić w wilgotnym środowisku, na przykład na zwilżonym płatku kosmetycznym i opakować w folię lub torebkę foliową i przekazać do laboratorium wykonującego testy Real-Time PCR. Za sprawdzenie czy kleszcz jest nosicielem krętków wywołujących boreliozę płaci się około 150 złotych, a wyniki są gotowe po tygodniu oczekiwania.

Wyjmując kleszcza z ciała ukąszonej przez niego osoby, należy zachować także dużą ostrożność ze względu na łatwość zakażenia. Jeżeli usuwamy go ręcznie, najlepiej założyć dla ochrony jednorazowe rękawiczki. Można wyjąć go przy użyciu pęsety, należy jednak bardzo uważać, aby w ciele nie pozostały żadne fragmenty owada. Kleszcze można także bezpiecznie wyciągnąć specjalną strzykawką, w której wytwarza się podciśnienie. Dostaniemy ją w aptece. Specjaliści odradzają natomiast powszechnie polecane smarowanie kleszcza tłuszczami, masłem czy środkami dezynfekującymi albo przypalanie. Takie działania powodują bowiem dławienie się kleszcza wypluwającego ślinę i zawartość układu pokarmowego bezpośrednio do naszego układu krwionośnego. A to właśnie z takimi wydzielinami mogą się przedostać bakterie wywołujące boreliozę. Po usunięciu owada, ranę należy zdezynfekować wodą utlenioną albo spirytusem salicylowym i obserwować czy w miejscu ugryzienia nie pojawia się rumień.

Leczenie boreliozy

Niestety, leczenie boreliozy jest nadal dość trudne, przede wszystkim ze względu na diagnostykę i różnorodność objawów, jakie daje ta choroba. Często borelioza jest stwierdzana dopiero po wykluczeniu takich schorzeń, jak stwardnienie rozsiane, nerwica, toczeń rumieniowaty, reumatyzm czy fibromalgia powodująca sztywnienie i ból w stawach.

Podstawą leczenia boreliozy po szybkim jej wykryciu jest terapia antybiotykowa. Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie kleszcze przenoszą bakterie tej choroby, a także, że nasz silny układ odpornościowy może sobie z nią czasem poradzić. Antybiotykoterapia stosowana jest więc tylko w przypadku potwierdzonej infekcji spowodowanej przez bakterie, której wystąpienie potwierdza rumień na skórze. Po ugryzieniu przez kleszcza należy więc miejsce ukąszenia obserwować przez około miesiąc – tyle bowiem może zająć bakteriom rozwój infekcji w organizmie. Leczenie antybiotykami we wczesnej fazie boreliozy trwa zazwyczaj około trzech tygodni i nie może być stosowane na przykład u kobiet w ciąży i matek karmiących.

Leczenie antybiotykiem jest skuteczne także w niektórych formach przewlekłych boreliozy, jak porażenia nerwu twarzowego, zaburzenia rytmu serca czy boreliozowe zapalenie stawów. W tym ostatnim przypadku leczenie może trwań nawet około 28 dni.

W przypadkach późniejszych faz boreliozy, jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie mózgu, poważne zaburzenia rytmu serca czy nawracające zapalenie stawów stosuje się leczenie antybiotykami podawanymi dożylnie przez 14 do 28 dni, w zależności od tego, jakie efekty przynosi terapia. W leczeniu nawracającego zapalenia stawów może być konieczna tzw. artroskopia, czyli nakłucie w bolesnym miejscu.

W przypadku boreliozy atakującej skórę i objawiającej się fioletowymi przebarwieniami na skórze, która robi się nazbyt cienka, antybiotyki podawane są czasem nawet przez 40 dni. Czasem w terapii stosuje się także dodatkowo leki przeciwbólowe.

W początkowym stadium boreliozy można liczyć na niemal 90-procentową skuteczność zastosowanej terapii. Problem pojawia się w przypadkach, kiedy nie zauważymy, że ukąsił nas kleszcz, a pojawiające się objawy są początkowo przypisywane innym schorzeniom. Leczenie w późnych fazach boreliozy może być jednak trudne, bolesne, a zmiany w organizmie spowodowane przez tę chorobę mogą być czasem nieodwracalne.

Borelioza – jak zapobiegać?

Przebyta borelioza i skuteczne leczenie niestety, nie uodporniają nas na przyszłość i nie zabezpieczają w przypadku ponownego ugryzienia przez kleszcza. Do tej pory także nie pojawiła się skuteczna szczepionka na tę chorobę. Jedynym sposobem na zapobieganie boreliozie jest więc zachowanie odpowiedniej ostrożności w czasie wypraw do lasu w okresie występowania kleszczy, zakrywanie jak największych części ciała lub stosowanie repelentów, które swoim zapachem mogą odstraszać te niepozorne, a wyjątkowo groźne dla naszego zdrowia owady.


Przeczytaj również:

Grejpfruty – dlaczego warto po nie sięgać? Grejpfruty są smacznymi i wartościowymi owocami, które dostarczają nam wielu cennych dla zdrowia składników odżywczych. Zdrowa dieta, której zasad sta...
Kilka prostych i skutecznych rad dla niesfornych włosów Piękne, gęste i zdrowe włosy stanowią niewątpliwy atrybut kobiecości. Moda na krótką fryzurę powraca co jakiś czas, natomiast bez wątpienia to długie ...
Napar z mięty – kto i dlaczego powinien po niego sięgać? Mięta to jedna z najpopularniejszych herbat ziołowych powszechnie dostępnych w sklepach. Ma przyjemny, odświeżający smak i aromat. Świetnie smakuje za...
Sportowa garderoba: legginsy idealne Powiedzmy sobie szczerze - wygląd ma znaczenie. Jakkolwiek próżnie to brzmi, to przecież właśnie marzenie o perfekcyjnej sylwetce jest jednym z pierws...
Spinning w odchudzaniu Czy spinning pomaga w odchudzaniu? Wielu specjalistów zajmujących się układaniem treningów dla osób odchudzających się podkreśla, że spinning jeśli c...
Profesjonalna pielęgnacja skóry w domowym zaciszu Każda skóra zasługuje na odrobinę luksusu. Nie chodzi jednak o nic innego, jak o systematyczną pielęgnację dopasowaną do indywidualnych potrzeb skóry,...
Leczenie uzależnień – jak działa terapia grupowa? Terapia grupowa to jedna z metod stosowanych w leczeniu różnego rodzaju uzależnień. Jest to forma pomocy psychoterapeutycznej oparta na doświadczeniu ...
Kiedy brać BCAA, o jakich porach suplementacja nimi jest najlepsza? Oczywiście ktoś zapyta w tym miejscu, bcaa co to jest i jest to jak najbardziej właściwe pytanie. Sama nazwa bcaa wywodzi się z języka angielskiego i ...
Olaplex – rozjaśnianie i regeneracja włosów Wiele kobiet zastanawia się, czy możliwe jest regularne farbowanie włosów i jednoczesne zachowanie ich w doskonałej kondycji. Zdaniem wielu najlepszyc...
Picie drożdży na włosy – Czy warto pić drożdże? Dobrych sposobów na poprawę wyglądu i kondycji swoich włosów jest mnóstwo. Jedne są mniej, drugie bardziej skuteczne. Jednym z tańszych i dających lep...