anoreksja

Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) – Jak rozpoznać anoreksję? Jak leczyć, czym się objawia?

Oceń ten artykuł:
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (6 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Anoreksja, czyli jadłowstręt psychiczny (łac. anorexia nervosa) to jedno z coraz częściej występujących zaburzeń odżywiania związanych z problemami psychicznymi. Niestety, narażone są na nie bardzo często nastoletnie dziewczęta, dla których właściwa dieta jest podstawą prawidłowego rozwoju fizycznego, jak i psychicznego. Jakie są objawy anoreksji, jak z nią walczyć i w jaki sposób można wspierać osoby chore – oto najważniejsze fakty dotyczące tego schorzenia.

Czym jest anoreksja?

Anoreksja to choroba związana z problemami psychicznymi, nadmiernymi kompleksami, nieprzepracowanymi traumami bądź chęcią sprawowania nadmiernej kontroli nad swoim życiem. Najczęściej na chorobę tę narażoną są nastoletnie dziewczęta w wieku 13-25 lat, choć coraz częściej zdarzają się także przypadki jej występowania wśród chłopców. Anoreksja pojawia się w okresie młodzieńczym, kiedy dorastające dzieci zmagają się z problemami uczuciowymi, usiłują określić własną tożsamość i wypracowują własny system wartości, często inny od rodziny i przyjaciół. Za jedną z przyczyn anoreksji uznaje się także atakujące we współczesnym świecie wyidealizowane zdjęcia aktorek i modelek czy innych gwiazd popkultury i powszechnie pojawiające się w mediach reklamy środków wyszczuplających kreujących niewłaściwe postrzeganie sylwetki.

Choć anoreksja częściej dotyka osoby dorastające, coraz częściej odnotowuje się przypadki zaburzenia odżywiania u kobiet w wieku około 40 lat. W ich przypadku anoreksja pojawia się często jako następstwo traumatycznych wydarzeń w życiu: choroby lub śmierci bliskich osób, jak rodzina lub partner. Może być jednak także spowodowana rosnącymi wymaganiami wobec kobiet w dojrzałym wieku, które ze wszystkich stron atakowane były przez wiele lat obrazami szczupłej sylwetki będącej synonimem sukcesu. Anoreksja w wieku dojrzałym, ze względu na utrudniony niejednokrotnie kontakt z osobą chorą może mieć dużo poważniejsze skutki, wywołując powikłania narządów wewnętrznych i wyczerpując organizm.

Powody występowania anoreksji

Kompleksowość tej choroby znacznie utrudnia rozpoznanie jej przyczyn. Wśród wielu czynników podwyższających ryzyko wystąpienia anoreksji wyróżnia się cztery podstawowe:
1. psychologiczne – związane z niską samooceną, skłonnościami do depresji, ale też wysokimi ambicjami i nadmiernym dążeniem do perfekcjonizmu;
2. genetyczne – obejmujące negatywny wpływ czynników zewnętrznych na rozwój płodu, zaburzenia związane z jego karmieniem w okresie niemowlęcym oraz związane z chorobami układu pokarmowego;
3. rodzinne predyspozycje – związane z trudnymi relacjami rodzinnymi, sztywnym, tradycjonalistycznym modelem panującym w rodzinie, ale też nadmierną opiekuńczością i podwyższoną kontrolą ze strony rodziców;
4. kulturowe – obejmujące niewłaściwe wzorce współczesnej kultury dotyczące piękna ciała i kultu szczupłej sylwetki kojarzonej z sukcesem życiowym i urodą.

Jakie są objawy anoreksji?

Problemem jest fakt, że w większości przypadków anoreksja pozostaje niezauważalna aż do momentu, kiedy zagraża zdrowiu i życiu osoby na nią cierpiącej. Osoby chore na anoreksję nie tylko bowiem postrzegają własną sylwetkę jako zbyt obfitą i dążą do zmniejszenia masy ciała, ale opanowują także sposoby na ukrywanie przed otoczeniem tego zaburzenia. Często jadają w samotności lub udają przed rodziną, że wcześniej już coś zjadły, aby nie spożywać posiłków z innymi. Potrafią też wręcz obsesyjnie interesować się jedzeniem studiując książki kucharskie, przeliczając kalorie, a nawet gotując chętnie dla rodziny, z którą jednak później nie jada.

Ich choroba podszyta jest lękiem przed nadmiernym przybraniem na wadze, który przybiera postać obsesji, nawet w przypadku skrajnie wyczerpanego organizmu.

Anoreksji towarzyszą często objawy euforii związanej z, jak wmawia sobie osoba chora, posiadaniem wyjątkowo silnej woli w odmawianiu sobie jedzenia. Osoby cierpiące na anoreksję czują się moralnie lepiej niż ich otoczenie, ale utrata kontroli, jaką mają nad swoim głodem jest dla nich często katastrofą.

Jednym z rozpoznawalnych objawów anoreksji może być także podwyższona drażliwość, z jaką osoby chore reagują na uwagi rodziny dotyczące ich diety. Osoby chore zamykają się w sobie, odsuwają od innych, często spędzają czas na wielogodzinnych treningach. U dziewcząt nadmiernie wychudzonych w zaawansowanym stadium anoreksji zanika krwawienie miesięczne.

Rodzice chcąc wcześnie wykryć problem z anoreksją u swojego dziecka, powinni zwrócić uwagę na następujące zjawiska:
• ograniczanie jedzenia przez dziecko, spożywające coraz rzadziej wspólne posiłki z rodziną czy unikające potraw wysokokalorycznych;
• nerwowe podjadanie;
• stosowanie środków przeczyszczających lub preparatów odchudzających
• częste wymioty;
• nadmierna agresja i drażliwość;
• unikanie rodziny i znajomych;
• obsesyjne treningi;
• bóle i zawroty głowy;
• zanikanie miesiączki u dziewcząt;
• wzdęcia i zaparcia.

Diagnoza i objawy zaawansowanego stopnia anoreksji

W celu zdiagnozowania anoreksji należy skonsultować się przede wszystkim z lekarzem rodzinnym, a następnie ze specjalistami w dziedzinie zaburzeń psychicznych: psychologiem i psychiatrą, a także dietetykiem specjalizującym się w leczeniu zaburzeń odżywiania. Lekarz rodzinny może stwierdzić anoreksję w badaniu fizykalnym, sprawdzając stopień niedożywienia określany na podstawie siatki centylowej osób do 18 roku życia lub wskaźnika masy ciała BMI w przypadku osób starszych. Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób jednoznacznym wskaźnikiem występowania anoreksji jest BMI niższe niż 17, 5. Ważne jest także rozpoznanie przeprowadzone na podstawie rozmów z osobą chorą, która wykazuje zaburzoną samoocenę w kwestii wyglądu i widzi samą siebie jako otyłą mimo chorobliwego wychudzenia.

Skóra osób cierpiących na anoreksję przybiera niezdrowy, blado-szary odcień. Jest chłodna w dotyku, a dłonie spocone, lecz zimne. Włosy chorych mogą się przerzedzać, w zaawansowanym stadium anoreksji występują także obrzęki stóp i dłoni.

Skutki anoreksji dla organizmu

Chorobliwe wychudzenie i utrata masy ciała prowadzi do groźnych powikłań całego organizmu i jego układów.

W wyniku anoreksji chorzy mogą więc cierpieć m. in. na choroby:
• związane z metabolizmem – wtórna osteoporoza, zaburzenia przemiany materii, metabolizmu tłuszczów oraz glukozy, a także hipotermię;
• hormonalne – zanik miesiączki, niepłodność, spadek libido;
• dermatologicznie – przerzedzanie włosów, problemy skórne, jak łuszczenie i nadmierne wysuszenie;
• hematologiczne – obniżenie liczby białych krwinek, niedokrwistość, zmniejszenie liczby płytek krwi;
• kardiologiczne – zaburzenia rytmu serca, bradykardia, niewydolność serca;
• choroby nerek – kamica nerkowa, zaburzenia w oddawaniu moczu i obniżony poziom potasu;
• choroby układu nerwowego – depresja, zwiększony poziom agresji i rozdrażnienie, trudności z koncentracją i zanik tkanki mózgowej;
• gastrologiczne – wzdęcia i zaparcia, bóle brzucha, problemy z podwyższonymi wskaźnikami wątrobowymi.

Leczenie anoreksji

Leczenie anoreksji jest wyjątkowo trudne, musi bowiem odbywać się we współpracy z chorym, który na ogół jest zbyt osłabiony lub odmawia nadal jedzenia. W trakcie leczenia chory stopniowo ma powracać do znormalizowanej masy ciała, ale przede wszystkim odzyskać prawidłowy stosunek do jedzenia.

Kuracja dla osób cierpiących na anoreksję obejmuje przede wszystkim dobrze dobraną terapię psychologiczną lub z użyciem środków farmakologicznych. U chorych zalecana jest tzw. rehabilitacja żywieniowa zapobiegająca tzw. zespołowi ponownego odżywienia (refeeding syndrome). Jeżeli osoba ciężko niedożywiona nadmiernie szybko przyjmie pokarm, mogą wystąpić objawy zagrażające nawet jej życiu, jak niewydolność oddechowa, serca, nerek oraz upośledzenie krzepnięcia krwi.

Jak przeciwdziałać występowaniu anoreksji?

Anoreksja jest na tyle wieloczynnikową i złożoną chorobą, że nie powstała jeszcze w pełni skuteczna profilaktyka zapobiegająca jej występowaniu.

Wśród wielu kwestii, na jakie powinni zwrócić uwagę rodzice chcąc uchronić swoje dzieci przed tym schorzeniem jest m. in.:
• zachowanie spokojnej i wyważonej atmosfery w trakcie wspólnych posiłków;
• przekazywanie pozytywnych wzorców związanych z wyglądem oraz jedzeniem, nieutożsamianie szczupłej sylwetki z sukcesem życiowym;
• wzmożona czujność w kwestii odżywiania dziecka, stosowanych przez nie diet, eliminowania poszczególnych składników uznawanych za wysokokaloryczne czy nagłej totalnej zmiany sposobu odżywiania;
• stawianie wymagań na miarę możliwości dziecka i nierozliczanie go z osiąganych sukcesów w kontekście nagrody czy kar za niepowodzenia życiowe;
• szczere, pełne ufności rozmowy dotycząca kwestii dorastania i problemów związanych w kreowaniem własnej tożsamości i uniezależnieniem się od opinii otoczenia.

Profilaktyka po wyleczeniu anoreksji

Aby skutecznie pomóc osobie chorej na anoreksję, musi mieć ona pewność wsparcia ze strony rodziny. Wskazane jest także zerwanie kontaktów z osobami, które miały toksyczny wpływ na wystąpienie choroby, jak internetowe grupy anorektyczek oraz regularne kontrole lekarskie przeprowadzane do końca życia wyleczonej osoby.


Przeczytaj również:

Szminka do jasnej karnacji Szminka to od lat atrybut kobiecości i jeden z ulubionych kobiecych kosmetyków. Sęk w tym, że aby podkreślała twoją urodę, musi być odpowiednio dobran...
Neutrofile – Czym są, co oznacza podwyższony i obniżony poziom? Robiąc badania morfologii krwi, można zauważyć parametr ilości neutrofili. Ich poziom jest niezwykle istotny, gdyż niedobór lub nadmiar może świadczyć...
Zdjęcie pantomograficzne – co to za badanie? Zdjęcie pantomograficzne to badanie bardzo często wykorzystywane w diagnostyce stomatologicznej. Pozwala ono ocenić ogólny stan zębów, kości szczęki i...
Zespół napięcia przedmiesiączkowego czyli… Jak poskromić złośnicę? Szacuje się, że na dolegliwość tą cierpi blisko 95% kobiet. Około 20% z nich wymaga pomocy specjalisty. Prawie żadna natomiast nie zgłasza się ze swoi...
Jak cieszyć się jędrnym biustem na dłużej? Piersi to wyjątkowo kobiecy atut. Jest on źródłem zachwytów i inspiracji artystów malarzy czy fotografów, szczególnie surrealistów. Wiele kobiet ni...
Depilacja laserowa – przydatne informacje Depilacja laserowa jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów medycyny estetycznej. Na trwałe usunięcie niechcianego owłosienia w dzisiejszych cz...
Cytryna na łupież: 5 sposobów jak można użyć cytryny by zachować łupież w ryzach Wyobraź sobie to: jesteś gotowa na imprezę w swojej pięknej małej czarnej. Makijaż jest idealny, Twoje włosy są olśniewające i nie ma nic, co może pój...
Łojotokowe zapalenie skóry – objawy, leczenie i zapobieganie Łojotokowe zapalenie skóry to problem dotykający najczęściej osób z tzw. tłustą cerą. Choroba skóry, jaką jest jej łojotokowe zapalenie, objawia się z...
Ochrona przeciwsłoneczna, której możesz ufać. Jak wybrać dobry krem do opalania? Tegoroczna wiosna do złudzenia przypomina lato - słońce towarzyszy nam niemal codziennie, a temperatury przekraczające 30°C stają się normą. Aby nie d...
Dieta dla urody Możemy używać najlepszych kremów czy szamponów, jednak jeśli nie dostarczymy naszym paznokciom czy włosom składników mineralnych oraz witamin pochodzą...